ប្រើ​អក្សរ​អង់គ្លេសសរសេរ​ខ្មែរ

ការ​ប្រើ​ប្រាស់​តួ​អក្សរ​អង់គ្លេស​ដើម្បី​សរសេរ​ពាក្យ​ខ្មែរ​កំពុង​ពេញ​និយម​យ៉ាង​ខ្លាំង​ក្នុង​ចំណោម​យុវជន​អ្នក​ប្រើ​ប្រាស់​ហ្វេសប៊ុក។ រាល់​ពេល​បញ្ចេញ​មតិ​ម្ដងៗ គេ​ច្រើន​តែ​ឃើញ​ពាក្យ​ដែល​មើល​ទៅ​អង់គ្លេស​មិន​អង់គ្លេស បារាំង​មិន​បារាំង។ ប្រកប​មិន​ចេញ ហើយ​ក៏​មិន​ដឹង​ថា​អាន​យ៉ាង​ម៉េចទៀត។ ដូច្នេះ​ថ្ងៃ​នេះ​ “អក្ខរាវិរុទ្ធភាសាខ្មែរ​”​ សូម​នាំ​មក​នូវ​បញ្ជី​តួ​អក្សរ​អង់គ្លេស​-ខ្មែរ ដែល​គេ​ធ្លាប់​ប្រើ​ដើម្បី​ជា​គោល​ក្នុង​ការ​សរសេរ​ឈ្មោះ​។ ចំពោះ​ប្រភទ​ដើម​នៃ​បញ្ជី​នេះ​ គេ​មិន​បាន​ដឹង​ប្រកដ​ឡើយ។

ព្យញ្ជនៈ

ខ្មែរ អង់គ្លេស
k
kh
k
kh
ng
ch
chh
ch
chh
nh, gn
d
th
d
th
n
t
th
t
th
n
b
ph
p
ph
m
y
r
l
w, v
s
h
l
or

​ពណ៌​ខៀវ​ = ខ្យល់​ “អ៊”

ស្រៈ

ខ្មែរ អង់គ្លេស ខ្យល់ “អ” អង់គ្លេស ខ្យល់ “អ៊”
| or, a oa
a ea
e i
ei, ey i, y
oe i
eu eu
o u
ou u
uo, ua uo, ua
aoe eu
oeu oeu
ie ie
e e
ae ae
ai ey
ao o
au ov, ow
ុំ om um
om um
ាំ am oam
ah eah
ុះ oh uh
េះ eh eh
ោះ oh uoh
ិះ eh ih
ឹះ oeh euh

 

របៀប​សរសេរ​គឺ​គេ​យក​ស្រៈ​ដែល​ស៊ី​នឹង​ខ្យល់​របស់​ព្យញ្ជនៈ ពោល​គឺ៖ ព្យញ្ជនៈខ្យល់ “អ” ប្រកប​និង​ស្រៈ​ខ្យល់​ “អ”, ព្យញ្ជនៈ​ខ្យល់​ “អ៊” ប្រកប​និង​ស្រៈ​ខ្យល់​ “អ៊”។ ឧទាហរណ៍ “តា” ត្រូវ​សរសេរ​ថា “ta” ហើយ “ទា” ត្រូវ​សរសេរ​ថា “tea”។

 

Advertisements

ច្បាប់​ពាក្យ​ចាស់

(បទព្រហ្មគិត)

(១) ពាក្យ​ចាស់​ពាក្យ​ពី​ព្រេង ទោស​ខ្លួន​ឯង​មើល​មិន​យល់
 ទោស​គេ​តូច​សោតសល់ រមិល​យល់​ប៉ុន​ទាំង​ភ្នំ។
(២) ចូល​ព្រៃ​សត្វ​សាហាវ រក​អំពាវ​គ្នា​មក​ជុំ
បាន​ស្ករ​និង​ទឹក​ឃ្មុំ ពួន​សំងំ​ឆី​ម្នាក់​ឯង។
(៣) បាន​ហើយ​ចង់​បាន​ទៀត ឆ្លៀត​ហើយ​ឆ្លៀត​ពុំគិត​ឈ្វេង
មើល​យល់​តែ​ម្នាក់​ឯង មិន​យល់​គេ​ឯទៀត​ផង។
(៤) និង​ស៊ី​ចង់​ពិសា ខ្ជិលទំពា​ឱ្យ​ហ្មត់ហ្មង
យល់​នាម​ថា​ជា​មង យល់ឯ​ជង​ថា​ជា​កួយ។
(៥)  យល់​តា​ថា​ជីដូន យល់់ឯកូន​ថា​ជា​ក្មួយ
យល់​ពីរ​ថា​ជា​មួយ យល់​ឯព្រួយ​ថា​ជា​សុខ។
(៦)  យល់​ទោស​ថា​ជា​គុណ យល់​ឯបុណ្យ​ថា​នរក
 យល់​ល្អ​ថា​អាក្រក់ យល់​លាមក​ថា​ជា​ផ្កា។
(៧)  ស្លៀក​ស្បង់​មិន​កោរ​សក់ ឆ្លុះ​កញ្ចក់​ធ្មេច​នេត្រា
 យល់​សេះ​ថា​ជា​លា យល់​គជា​ថា​កណ្ដុរ។
(៨) នេះ​ពាក្យ​លោក​ពី​ព្រេង អ្នក​ណា​ឈ្វេងប្រាជ្ញា​យល់
ឃើញ​ថ្លុក​កុំ​ថា​ថ្នល់ ក្រែង​កំហល់កំហុស​មាន។
(៩)  អ្នក​ប្រាជ្ញ​កាន់​ពាក្យ​ទៀង កុំ​លម្អៀងពាក្យ​បុរាណ
កុំ​ដើរ​ផ្លូវ​បំពាន ពាក្យ​អ្នក​ចាស់​លោក​ដៀល​ថា។
(១០)  ពាក្យ​នេះ​ពី​ព្រេង​ព្រឹទ្ធ គួរ​ឱ្យ​គិត​ពិចារណា
 កុំ​អួត​អង្គ​អាត្មា ថា​ចំណេះ​ចំណាំ​មាន។
(១១)  ដេក​យប់​កុំ​ដេក​យូរ ខ្លាច​ក្ដី​ទូរជន​ដល់​ប្រាណ
បើ​ស៊ី​កុំ​តាម​ឃ្លាន គិត​ប្រមាណ​គ្រប់​គ្នី​គ្នា។
(១២)  លើក​ដាក់​តាម​កម្លាំង កុំ​ពើច​ខ្លាំង​ឈឺ​ដល់​ស្មា
 ប្រើ​គេ​ប្រើ​​ឱ្យ​​ត្រា កុំ​ស៊ាំស៊ន​រន​ចៅរ៉ៅ។
(១៣)  ទោះគិត​កុំ​រួសរាន់ គិត​​ឱ្យ​​គ្រាន់​ទើប​ដើរ​ទៅ
 កុំ​​ឱ្យ​មាន​អាស្រូវ កើត​ដំនៀល​ដល់​អាត្មា។
(១៤)  កុំ​យក​ឆ្អិន​ជា​ឆៅ កិច្ច​ក្នុង​ក្រៅ​មាន​តម្រា
 កុំ​អាង​ឯង​ប្រាជ្ញា ចោល​ច្បាប់​ក្បួន​លោក​ព្រេង​នាយ។
(១៥)  ស្រដី​​​ឱ្យ​ស្រួល​ស្រេច គិត​សេច​គ្រេច​កុំ​គិត​ងាយ
 រំពឹង​​​ឱ្យ​​វែង​ឆ្ងាយ យល់​លង្វែក​ពាក្យ​លោក​ថា។
(១៦)  ពាក្យ​ព្រេង​លោក​ស្រដី ថា​កុំបី​ចិញ្ចឹម​ខ្លា
 ពាក្យ​ព្រេង​លោក​ឧបមា គិត​ត្រង់​ណា​ធ្វើ​​​ឱ្យ​បាន។
(១៧)  កាន់​ក​ពស់​​​​ឱ្យ​​ខ្ជាប់ ក្រែង​ក្រឡាប់​ខាំ​ឯ​ប្រាណ
 អូស​ទូក​កុំ​​​ឱ្យ​​ល្អាន ទឹក​ថ្លា​សោត​កុំ​​​​ឱ្យ​​ល្អក់។
(១៨)  ស្លឹក​ឈើ​ឥត​កម្រើក បើ​កក្រើក​ត្បិត​ខ្យល់​បក់
 ទឹក​ថ្លា​ល្គឹក​បើ​ល្អក់ ត្បិត​រលក​ខ្លាំង​សោះសា។
(១៩)  យល់​តូច​កុំ​ខិត​ខំ គួរ​សន្សំ​យក​ជា​គ្នា
 បាន​ច្រើន​កុំ​ខំពារ សន្សឹម​ក្សិណ​តិចៗ​ទៅ។
(២០)  អ្នក​មាន​រក្សា​ខ្សត់ ដូច​សំពត់​ព័ទ្ធ​ពី​ក្រៅ
 អ្នក​ប្រាជ្ញ​រក្សា​ខ្លៅ ដូច​សំពៅ​នូវ​សំប៉ាន។
(២១)  អ្នក​ខ្ពស់​រក្សា​ទាប ដោយ​សភាព​ធម៌​បុរាណ
 អ្នក​ឆ្អែត​រក្សា​ឃ្លាន នា​អ្នក​រុង​រក្សា​ឆ្មារ។
(២២)  រក្សា​ទៅ​មុខ​រឹង ឥត​កំដឹង​អស់​អម្បាល
 ចំណេរ​ចីរកាន់​កាល ដូច​របង​ស្រាស់​បន្លា។
(២៣)  កុំ​ឆ្អែត​ពេក​តែ​ឯង មិន​គិត​ក្រែង​អស់​គ្នី​គ្នា
 គេ​ឃ្លាន ឃ្លានផ្ទៃផ្សា ​​ឱ្យ​​ឆីរ៉ា​បាន​ឆ្អែត​ផង។
(២៤)  កុំ​មាន​ចិត្ត​លលើ ពឹង​ក្រពើ​​​ឱ្យ​ចម្លង
 កុំ​កាច់​អុស​របង វាំង​ចំណារ​ឯ​អាត្មា។
(២៥)  មាន​ទូក​ហើយ​មាន​ថ្នោល មាន​បង្គោល​មាន​យុថ្កា
 ទាំង​ពួរ​ទាំង​ច្រវា ក្រជឹង​ចាប់​ដោយ​នូវ​គ្រប់។
(២៦)  ប្រយត្ន​ក្រែង​ព្យុះ​ខ្យល់​ បក់​បោក​ដល់​នឹង​ទល់​ទប់
 ប្រយត្ន​ប្រយោជន៍​គ្រប់ ទើប​ហៅ​ជាក់​មាន​គំនិត។
(២៧)  ពាក្យ​ព្រេង​គិត​គួរ​ចាំ ជា​បណ្ដាំ​ប្រដៅ​ចិត្ត
 ពាក្យ​ព្រេង​ពាក្យ​ព្រេង​ព្រឹទ្ធ មុខ​គួរ​គិត​ គិត​​​ឱ្យ​​គ្រាន់។
(២៨)  ពាក្យ​នេះ​ជា​សណ្ដាប់ ទុក​ជា​ច្បាប់​ទៀត​ជាក់​ស្បាន់
 ពាក្យ​នេះ​ជា​កំណាន់ កំណត់​នៅ​ឥត​ឃ្លាតឃ្លា។
(២៩)  សូរេច​នូវ​និទាន ពាក្យ​ទូន្មាន​ដោយ​ប្រការ
 អម្បាល​នេះ​ឯង​ណា ចាំ​ទុក​កាយ​គ្រប់​គ្រាន់​​ហោង៕
(សម្រួល​អក្ខរាវិរុទ្ធ​ដោយ​អន្លើ)
អត្ថបទ​ដក​ស្រង់​ពី​ច្បាប់​ផ្សេងៗ
ពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត្យ ១៩៧៤

ធ្លាប់​សរសេរ​អញ្ចឹង​ទេ?

wrong independent vowel

“ឫស្សី” សរសេរ​ខុស​ជា “ឬស្សី” នៅតាម​ដង​វិថី​ក្នុង​ក្រុង​ភ្នំពេញ តែហាក់​គ្មាន​អ្នក​អើពើ!

សព្វថ្ងៃការប្រើប្រាស់ភាសាខ្មែរលើបណ្ដាញកុំព្យូទ័រនិងទូរសព្ទមានការកើនឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់។ ឯកសារស្រាវជ្រាវនាឆ្នាំ២០១៦របស់ វិទ្យាស្ថានបើកទូលាយ (Open Institute) ស្ដីពី “ការប្រើប្រាស់អ៊ីនធើណិតនិងទូរសព្ទដៃនៅប្រទេសកម្ពុជា” បង្ហាញថា៩៦%នៃប្រជាជនកម្ពុជាមានទូរសព្ទផ្ទាល់ខ្លួនប្រើ ហើយ៧៦%នៃប្រជាជនកម្ពុជាមានទូរសព្ទដៃដែលអាចប្រើប្រាស់ភាសាខ្មែរបាន (ពោលគឺកើនឡើង២១%ធៀបនឹងទិន្នន័យកាលពីឆ្នាំកន្លងទៅ)។ ចំណែកឯលទ្ធភាពប្រើប្រាស់អ៊ីនធើណិតមាន៤៨% ប្រមាណជាពាក់កណ្ដាលនៃចំនួនប្រជាជនសរុប(ជាង១៥លាននាក់)។ ឯកសារដដែលនេះបានបង្ហាញថា ការសរសេរភាសាខ្មែរលើទូរសព្ទដៃកើនឡើងពី១៣% (នាឆ្នាំ២០១៣) ទៅ៣៨% (នាឆ្នាំ២០១៦)។ តើ​នេះ​ជា​សញ្ញា​ណ​ល្អ​នៃ​ការ​ប្រើប្រាស់​ភាសាខ្មែរ​ក្នុង​យុគសម័យ​បច្ចេកវិទ្យា​កុំព្យូទ័រ​ឬ​យ៉ាង​ណា?

ជាការពិតណាស់ដែលថាទូរសព្ទដៃទំនើបៗ សព្វថ្ងៃមានមុខងារដែលអាចឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់អាននិងសរសេរភាសាខ្មែរបានដោយប្រើប្រាស់ក្ដារចុចដ៏សម្បូរបែប ប៉ុន្តែបញ្ហាមួយចំនួនដែលចេះតែកើតឡើងជារឿយៗនោះគឺ កំហុសអក្ខរាវិរុទ្ធ ទាំងដោយចេតនាឬអចេតនា។ កំហុសទាំងនេះមិនសំដៅទៅលើការប្រកបរាយព្យាង្គ/តម្រួតព្យាង្គ(ឧទាហរណ៍៖ សំរាប់/សម្រាប់)ទេ តែវាទាក់ទងនឹងការធ្វេសប្រហែសរបស់អ្នកសរសេរដែលបានមើលរំលងចំណុចគន្លឹះបច្ចេកទេស ពោលគឺរបៀបវាយខ្មែរយូនីកូដឱ្យបានត្រឹមត្រូវតាមក្បួនខ្នាត។ ក្បួនខ្នាតនោះខុសពិីការសរសេរដោយដៃ និយាយឱ្យចំ យើងរាល់គ្នាមិនអាចសរសេរអក្សរណាមុនក៏បានតាមចិត្តចង់ ហើយក៏មិនមែនចេះតែផ្សំតួអក្សរបញ្ចូលគ្នាឱ្យតែមើលទៅស្រដៀងនឹងអ្វីដែលចង់បាន គឺបានហើយ នោះក៏ទេដែរ។ នៅក្នុងកម្មវិធីខ្មែរយូនីកូដ តួអក្សរត្រូវបានគេដាក់នៅលើគ្រាប់ចុចនីមួយៗរបស់ក្ដារចុច ដូច្នេះហើយយើងត្រូវតែមានការប្រុងប្រយត្នខ្ពស់ពេលវាយពាក្យខ្មែរ បើមិនដូច្នោះទេ ពាក្យដែលយើងវាយនឹងមិនត្រឹមត្រូវឡើយ (សូមមើលឧទាហរណ៍ក្នុងតារាងតាមចំណុចខាងក្រោម)។

ជាក់ស្ដែង មិនថាសំណេរលើវែបសាយព័ត៌មានឬ បណ្ដាញហ្វេសប៊ុកបុគ្គលទេ សំណេរដែលមិនត្រឹមត្រូវត្រូវបានគេចែកចាយបន្តឱ្យគ្នា ជាហេតុធ្វើមនុស្សម្នាកាន់តែច្រើនយកគំរូតាមការប្រកបដែលខុសនោះ។ ផ្អែកលើបទពិសោធន៍ការងារផ្នែកភាសាវិទ្យា ខ្ញុំសូមលើកយកចំណុចដែលជាបញ្ហាមួយចំនួនដែលខ្ញុំធ្លាប់ជួបប្រទះមកបង្ហាញដើម្បីជួយដាស់ស្មារតីនិងកាត់បន្ថយកំហុស៖

១. យុគ្គលពិន្ទុ (ៈ) និង ចុចពីរ (:)

សញ្ញា​ទាំង​ពីរ​នេះ​មើល​ទៅ​ដូច​គ្នាពេល​គេ​ផ្គុំ​វា​ជា​មួយ​ព្យញ្ជនៈ តែ​វា​ខុស​គ្នា​ស្រឡះ។ យុគ្គលពិន្ទុ​ជា​របស់​ខ្មែរ ចំណែក​ឯ​ចុច​ពីរ​ជា​របស់​ឡាតាំង។ ដូច្នេះ​ យើង​ត្រូវ​ប្រើ​វា​ឱ្យ​ត្រូវ​តាម​មុខងារ​របស់​វា! ជាងនេះទៅទៀតមានការប្រើប្រាស់ខុសជាច្រើនអន្លើអំពីការប្រើយុគ្គលពិន្ទុ ឧទាហរណ៍ “លក្ខណៈ” ត្រូវបានគេសរសេរជា “លក្ខណះ” ក៏មាន។

 

ការភ័ន្តច្រឡំ ឧទាហរណ៍ បន្សំតួត្រូ​វ បន្សំតួ​ខុស
យុគ្គលពិន្ទុ (ៈ) និង
ចុចពីរឡាតាំង (:) និង ស្រៈ (ះ)
រយៈ រ យ ៈ (រយៈ) រ យ : (=រយ:)
លក្ខណៈ ល ក ្ ខ ណ ៈ (=លក្ខណៈ) ល ក ្ ខ ណ : (=លក្ខណ:)

ល ក ្ ខ ណ ះ (=លក្ខណះ)

២. ជើងព្យញ្ជនៈស្រដៀងៗគ្នា

ជើង​ព្យញ្ជនៈ​ខ្លះ​មាន​លក្ខណៈស្រដៀង​គ្នា ឬ ដូច​គ្នា​តែ​ម្ដង សូម​មើល​ឧទាហរណ៍​ខាង​ក្រោម៖

ការភ័ន្តច្រឡំ ឧទាហរណ៍ បន្សំតួត្រូ​វ បន្សំតួ​ខុស
ជើង ត (្ត) និង
ជើង ដ (្ដ)
ស្ដាំ

ក្ដី

ស ្ ដ ាំ (=ស្ដាំ)

ក ្ ដ ី (=ក្ដី)

ស ្ ត ាំ (ស្តាំ)

ក ្ ត ី (ក្តី)

ជើង ច (្ច) និង
ជើង ជ (្ជ)
បញ្ជាក់ ប ញ ្ ជ ា ក ់ (=បញ្ជាក់) ប ញ ្ ច ា ក ់ (=បញ្ចាក់)
ជើង ថ (្ឋ) និង
ជើង ធ (្ធ)
រដ្ឋ

សិទ្ធិ

រ ដ ្ ឋ (=រដ្ឋ)

ស ិ ទ ្ ធ ិ (=សិទ្ធិ)

 

រ ដ ្ ធ (=រដ្ធ)

ស ិ ទ ្ ឋ ិ (=សិទ្ឋិ)

ជើង ង (្ង) និង
ជើង ញ (្ញ)
ខ្ញុំ

 

ខ ្ ញ ុំ (=ខ្ញុំ) ខ ្ ង ុំ (=ខ្ងុំ)
ជើង ក (្ក) និង
ជើង គ (្គ)
ស្គាល់

ស្កាល់

ស ្ គ ា ល ់ (=ស្គាល់) ស ្ ក ា ល ់ (=ស្កាល់)
ជើង ស (្ស) និង
ជើង យ (្យ)
ពាក្យ ព ា ក ្ យ (=ពាក្យ)

 

ព ា ក ្ ស (=ពាក្ស)

៣. ស្រៈ

ស្រៈ​ខ្លះ​អាច​ធ្វើ​ឱ្យមាន​ការ​មិន​ស៊ីសង្វាក់​គ្នាក្នុង​ចំណោម​អ្នក​ប្រើប្រាស់ ពេល​ខ្លះ​គេ​ផ្សំ​បញ្ចូល​គ្នា​តាម​ចិត្ត​ដោយ​មិន​បាន​គិតថា​មួយ​ត្រឹមត្រូវ មួយ​ណា​មិន​ត្រឹម​ត្រូវ​ទេ។ និយាយ​ឱ្យ​ចំ​គឺ​ឱ្យ​តែ​អាន​រួច​គឺ​ជា​ការ​ស្រេច។ នេះ​ហើយ​ជា​បញ្ហា។ ឧទាហរណ៍​ខាងក្រោម​បង្ហាញ​ថា ស្រៈ “ំ” និង​ស្រៈ “ះ” គួរ​តែ​ដាក​បន្ទាប់​ពី​ស្រៈ​ផ្សេង​ទៀត​ដែល​វា​ផ្សំ​ជាមួយ ពោលគឺ ស្រៈ “ុ ា ោ”។ ចំណែក​ឯ​ស្រៈ “ោ” និង ស្រៈ “ើ” មិន​ត្រូវ​ប្រើ​ផ្សំ​គ្នា​រវាង ស្រៈ​ “េ” និង ស្រៈ “ា” ឬ ស្រៈ “ី” ឡើយ។

ការភ័ន្តច្រឡំ ឧទាហរណ៍ បន្សំតួត្រូវ បន្សំតួខុស
ស្រៈ ុំ កុំ ក ុ ំ (=កុំ) ក ំ ុ (=កំុ)
ស្រៈ ាំ ចាំ ច ា ំ (=ចាំ) ច ំ ា (=ចំា)
ស្រៈ ោ សោ ស ោ (=សោ)

 

ស េ ា (=សេា)

ស ា េ (=សាេ)

ស្រៈ ោះ កោះ ក ោ ះ (=កោះ)

 

ក េ ា ះ (=កេាះ)

ក ា េ ះ (=កាេះ)

ស្រៈ ើ តើ ត ើ (តើ) ត េ ី (=តេី)

ត ី េ (=តីេ)

៤. ការផ្គុំអក្សរខុស

ដូច​ចំណុច​ទី​៣​ដែរ ជំនួស​ឱ្យ​ការ​ស្វែងរក​តួ​អក្សរ​ដែល​ត្រឹមត្រូវ អ្នក​ប្រើប្រាស់​បែរ​ជា​យក​ព្យញ្ជនៈ​ផ្សំ​និង​ជើង​ដើម្បី​ឱ្យ​ចេញ​ជា​តួ​អក្សរ​ដែល​គេ​ចង់​បាន។ ឧទាហរណ៍ អក្សរ “ឡ” គេ​បែរ​ជា​យក​អក្សរ “ទ” មក​ផ្សំ​និងជើង “្ប” ដើម្បី​បាន​ជា “ទ្ប” តែ​នេះ​មិន​មែន​ជា​អក្សរ “ឡ” នោះ​ទេ។ សូម​មើល​ឧទាហរណ៍​ផ្សេង​ទៀត​ខាង​ក្រោម!

ឧទាហរណ៍ បន្សំតួត្រូវ បន្សំតួខុស
ឰ (តែ​មួយ​តួគត់) ព ្ ធ (=ព្ធ)
ឡ (តែ​មួយ​តួ​គត់) ទ ្ ប (=ទ្ប)

 

ឫ (តែ​មួយ​តួ​គត់) ប ្ ញ (=ប្ញ)

 

ឭ (តែ​មួយ​តួ​គត់) ព ្ ញ (=ព្ញ)
ញ (តែ​មួយ​តួ​គត់) ព ា ្ ញ (=ពា្ញ)
ព ្ ញ ា (=ព្ញា)

៥. ស្រៈពេញតួស្រដៀងៗគ្នា

  • “ឫ” និង “ឬ”
    1. ឬកពារ (ខុស) ឫកពារ (ត្រូវ)
    2. ឬស្សី (ខុស) ឫស្សី (ត្រូវ)
  • “ឭ” និង “ឮ”
    1. រឮក (ខុស) រឭក (ត្រូវ)
    2. ពញាឭ (ខុស) ពញាឮ (ត្រូវ)
  • “ឧ” “ឱ” “ឪ” និង “ឳ”
    1. ឧពុក (ខុស)
      ឱពុក (ខុស)
      ឳពុក (ខុស) ឪពុក (ត្រូវ)
    2. ឳកញ៉ា (ខុស)

ឱកញ៉ា (ខុស) ឧកញ៉ា (ត្រូវ)

បញ្ហាទាំងនេះប្រហែលជាកើតឡើងដោយសារមហាជនមិនបានស្វែងយល់ឬអានសេចក្ដីណែនាំពីរបៀបវាយពាក្យខ្មែររបស់យូនីកូដខ្មែរ។ ដូច្នេះ ខ្ញុំសូមលើកទឹកចិត្តដល់អ្នកប្រើប្រាស់ភាសាខ្មែរលើប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រក្ដី ទូរសព្ទក្ដី សូមមេត្តាជៀសវាងនូវកំហុសដែលបានរៀបរាប់ខាងលើ ហើយសរសេរឱ្យបានត្រឹមត្រូវតាមក្បួនខ្នាត។ បើ​មិន​ដូច្នោះ​ទេ អក្ខរាវិរុទ្ធ​ភាសាខ្មែរ​នឹង​ច្របូកច្របល់ ហើយ​បង្ករ​ការលំបាក​ដល់​ការ​អភិរក្ស​និង​អភិវឌ្ឍ​ភាសា​ខ្មែរ​យើង។ ការ​ចេះ​តែ​ប្រើ​តាម​គ្នា​នាំ​ឱ្យ​បញ្ហា​នេះកាន់តែ​យ៉ាប់ទៅៗ តួយ៉ាង​ការ​ប្រកប​ពាក្យ “អូរឬស្សី” (ពាក្យ​ខុស) មាន​ច្រើន​ជាង “អូរឫស្សី” (ពាក្យ​ត្រូវ) ទៅ​ទៀត នេះ​បើ​មើល​លើ​តួលេខ​នេះ​ការ​ស្វែង​រក​ក្នុង​ហ្គូហ្គល។ និយាយ​ឱ្យ​ចំ នៅ​ក្នុង​ហ្គូហ្គល គេរក​ឃើញលទ្ធផលសម្រាប់​ការ​ស្វែង​រកពាក្យ “អូរឬស្សី” (ពាក្យ​ខុស) ដល់​ទៅ ២៣៧ ០០០ ខណៈ​លទ្ធផល​សម្រាប់​ពាក្យ “អូរឫស្សី” (ពាក្យត្រូវ) វិញ មាន​តែ ៣៣ ៨០០។ គំលាត​ដ៏​ធំ​នេះ​គឺ​បណ្ដាល​មក​ពី​មហាជន​យល់​ច្រឡំ​ថា​ពាក្យ​ខុស​ជា​ពាក្យ​ត្រូវទើប​នាំ​គ្នា​ប្រើច្រើន​យ៉ាង​នេះ​នៅ​លើ​បណ្ដាញ​អ៊ីនធើណេត។

ម្យ៉ាងវិញទៀត អ្វីដែលមិនអាចប្រកែកបាននោះគឺក្ដារចុចសព្វថ្ងៃពិបាកប្រើណាស់សម្រាប់អ្នកដែលមិនធ្លាប់ប្រើខ្មែរយូនីកូដនៅក្នុងកំព្យូទ័រ ព្រោះថាគេពិបាករាវរកតួអក្សរដេលគេចង់វាយ ហើយណាមួយទៀតវាត្រូវការពេលវេលាយូរដើម្បីវាយបានមួយពាក្យ។ និយាយឱ្យចំ អ្នកទើបនឹងប្រើទូរសព្ទមិនអាចស្មានឬចាំបានភ្លាមៗទេ ថាតួអក្សរណានៅត្រង់ណាឬលើគ្រាប់ចុចមួយណា ឱ្យតែឃើញស្រដៀងៗ ប្រហែលៗ ក៏ចុចយកតែម្ដង។ ហេតុដូច្នេះហើយបានជាមានកំហុសអក្ខរាវិរុទ្ធជាច្រើននៅលើអ៊ីនធើណិត(ជាពិសេសហ្វេសប៊ុកតែម្ដង)។ ប្រសិនបើអ្នក​ប្រើប្រាស់​ភាសាខ្មែរ​រាល់​គ្នា​បាន​ស្វែង​យល់​ពី​ចំណុច​ដែល​បាន​រៀបរាប់​ខាង​លើ ហើយ​បើ​មានក្ដារចុចមួយដែលអាចជួយសម្រួលដល់ការស្វែងរកគ្រាប់ចុចដែលគេចង់វាយនិងអាចកែកំហុសអក្ខរាវិរុទ្ធដែលបានរៀបរាប់ខាងលើដោយស្វ័យប្រវត្តិតែម្ដង នោះកំហុសអក្ខរាវិរុទ្ធនឹងថយចុះ ហើយគេអាចសន្និដ្ឋានបានថាក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំទៀតអត្ថបទជាភាសាខ្មែរនៅលើបណ្ដាញអ៊ីនធើណិតទាំងមូលដែលមានភាសាខ្មែរនឹងលែងមានកំហុសអក្ខរាវិរុទ្ធទៀតហើយ៕

ក្ដារ​ចុច​ខ្មែរ​រៀប​គ្រាប់​ចុចតាម​អក្ខរក្រម

យើង​តែង​តែ​ឮ​ការ​រអ៊ូរទាំ​ជា​រឿយៗ ថា​គេ​ពិបាក​ប្រើប្រាស់​ក្ដារ​ចុច​ខ្មែរ​​ដោយ​សារ​មូលហេតុ​ផ្សេងៗ​ជា​ច្រើន ហើយ​បញ្ហា​មួយ​ក្នុង​ចំណោម​បញ្ហា​ទាំង​នោះ​គឺ ការ​ពិបាក​រក​ទីតាំង​នៃ​គ្រាប់​ចុច​នីមួយៗ។ ដោយ​ហេតុ​ថា​ក្ដារ​ចុច​ប្រើប្រាស់​លើ​ទូរសព្ទ​សព្វ​ថ្ងៃមាន​ការ​តម្រៀប​គ្រាប់​ចុច​តាម​ទីតាំង​នៃ​គ្រាប់​ចុច​អង់គ្លេស (ឬ ក្ដារ​ចុចឃ្វើធី – QWERTY Keyboard) ពោល​គឺ​ភាគច្រើនគេជំនួស​ទីតាំង​នៃ​តួ​អក្សរ​អង់គ្លេស​ដោយ​តួអក្សរ​ខ្មែរ ដោយ​មិន​គិត​ពី​ហ្វ្រ៊ីខ្វិនស៊ី​នៃ​តួ​អក្សរ​នោះៗ​ឡើយ។ ឧទាហរណ៍ គេយ​ក​តួ​អក្សរ “យ” មក​ដាក់​ត្រង់​ទីតាំង​នៃ​តួអក្សរ “Y”, “រ” – “R”, “ល” – “L”, “វ” – “V”, “ស” – “S”, “ហ” – “H” ។ល។ និង ។ល។ នេះ​ប្រហែល​ជា​មក​ពី​ឥទ្ធិពល​នៃ​ក្ដារ​ចុច​លីម៉ូន​ដែល​គេ​ធ្លាប់​ប្រើ​មុន​ពេល​ក្ដារចុច​យូនីកូដខ្មែរ​លេច​ជា​រូបរាង​ឡើង។ សូម​ប្រៀប​ធៀប​​ប្លង់​ក្ដារចុច​លីម៉ូន​ខ្មែរ និង ក្ដារចុច​យូនីកូដ​ខ្មែរ ​ខាង​ក្រោម៖

limon

ប្លង់​ក្ដារចុច​លីម៉ូន​ខ្មែរ

sbbic-khmer-unicode-keyboard

ប្លង់​ក្ដារចុច​យូនីកូដ​ខ្មែរ

ការ​តម្រៀប​ដូច​ខាង​លើប្រហែលជា​អាច​ងាយ​ស្រួល​ប្រើ​សម្រាប់​អ្នក​ដែល​ធ្លាប់​ប្រើ​ក្ដារ​ចុច​ឃ្វើធី ដើម្បី​វាយ​ភាសាអង់គ្លេស ព្រោះ​ថា​គេ​បាន​ស៊ាំ​ទៅ​នឹង​ទីតាំង​នៃ​គ្រាប់​ចុច​។

ក៏​ប៉ុន្តែ ចំពោះ​អ្នក​ដែល​មិន​ដែល​ប្រើ​ប្រាស់​ក្ដារ​ចុច​លីម៉ូន ឬ មិន​ដែល​ធ្លាប់​ប្រើ​ក្ដារ​ចុច​ខ្មែរ​សោះពី​មុន​មកទាំង​នៅ​លើ​កុំព្យូទ័រ និង​ទូរសព្ទដៃ នោះ​ប្រហែល​ជា​ជួប​ប្រទះ​នូវ​ការ​លំបាក​ច្រើន​ក្នុង​ការ​ស្វែង​រក​ទីតាំង​នៃ​គ្រាប់​ចុច​​ដើម្បី​វាយ​ឱ្យ​ចេញ​ជា​ពាក្យ។ វា​ក៏​អាច​ធ្វើ​គេ​វាយ​អក្សរ​មិន​ទាន់​ចិត្ត(យឺត) ខាត​ពេល និង ធ្វើ​ឱ្យ​អ្នក​ប្រើ​ប្រាស់​ធុញ​ក៏​សឹង​មាន។

ហេតុ​ដូច្នេះ​ហើយ​បាន​ជាឥឡូវ គេ​ឃើញ​ក្ដារ​ចុច​ថ្មី​មួយ​ដែល​មាន​ប្លង់​ប្លែក​ខុស​ពី​មុន។ និយាយ​ឱ្យ​ចំគឺ​តួអក្សរ​នីមួយៗ​ត្រូវ​បាន​គេ​តម្រៀប​តាម​លំដាប់​អក្សរក្រម​ខ្មែរ ទាំង​ព្យញ្ជនៈ (ឧទាហរណ៍៖ ក ខ គ ឃ ង …) ទាំង​ស្រៈ (ឧទាហរណ៍៖ ា ិ ី ឹ ឺ …) ។ សូម​មើល​រូប​ខាង​ក្រោម៖

Khmer Native Keyboard on Android 1st layout

ប្លង់​ក្ដារ​ចុច​តាម​អក្ខរក្រម-ស្រទាប់​ទី១

Khmer Native Keyboard on Android 2nd layout

ប្លង់​ក្ដារ​ចុច​តាម​អក្ខរក្រម-ស្រទាប់​ទី២

ដើម្បី​ទទួល​បាន​ក្ដារចុច​នេះ​ប្រើ​ក្នុង​ទូរសព្ទ​របស់​អ្នកដោយ​ឥតគិត​ថ្លៃ​សូម​ចូល​ទៅ​កាន់ផ្លេស្តរ (Play Store) បន្ទាប់​មក​ដំឡើង ជីប៊ដ (Gboard) ឬ ចុច​លើ​តំណ​នេះ https://play.google.com/store/apps/details?id=com.google.android.inputmethod.latin ដើម្បី​ចូល​ទៅ​ផ្លេស្តរ​តែ​ម្ដង។

ខាង​ក្រោម​នេះ​ជា​របៀប​ដោនឡូដ និង ដំឡើង​ក្ដារ​ចុច​នេះតាម​ជំហាន​នីមួយៗ៖

  1. ឆែក​មើល​ថា​តើ​អ្នក​មាន​ជីប៊ដ​ហើយ​ឬ​នៅ
  2. បើ​មាន​ជីប៊ដ​ហើយ​សូម​ចុច​លើ ការកំណត់ (ឬ Setting)
  3. បន្ទាប់​មក​ចុច​លើ ភាសា & ការ​បញ្ចូល (ឬ Language & Input)
  4. បន្ទាប់​មក​ចុច​លើ ជីប៊ដ (ឬ Gboard)
  5. បន្ទាប់​មក​ចុច​លើ ភាសា (ឬ Language)
  6. ស្ក្រូល​ចុះ​ក្រោម​ដើម្បី​រក ខ្មែរ (កម្ពុជា) (ដើម) 
  7. បន្ទាប់​មក​ទៀត ចុច​ដើម្បី​ឱ្យ​វា​ដំណើរការ។

ពេល​នេះ​អ្នក​នឹង​មាន​ក្ដារ​ចុច​តាម​អក្ខរក្រម​ក្នុង​ទូរសព្ទ​របស់​អ្នក​ហើយ។ ដើម្បី​ប្រើ​ប្រាស់​វា​បាន​សូម​ជ្រើស​រើស​យកក្ដារចុច ខ្មែរ (កម្ពុជា) (ដើម)។

បើ​មាន​ចម្ងល់​សូម​ ចូល​ដាក់​មតិ​ខាង​ក្រោម ឬ ចូល​ទៅ​ហ្វេសប៊ុក​ផេក​របស់​អក្ខរាវិរុទ្ធភាសាខ្មែរ https://web.facebook.com/khmerspelling/.

ហ្គូហ្គល​អាន​ខ្មែរ​បាន

ភាសាខ្មែរជាភាសាទី៦៦ដែលត្រូវបានបញ្ចូលក្នុងកម្មវិធីបកប្រែភាសារបស់ហ្គូហ្គល នេះបើតាមទំព័របណ្ណសារចុះផ្សាយថ្ងៃទី១៨ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៣ របស់ហ្គូហ្គលត្រេនស្លេត (Google Translate) ផ្ទាល់។ កាលណោះ ហ្គូលហ្គលត្រេនស្លេតអាចបកប្រែភាសាខ្មែរទៅភាសាដទៃទៀតបាន តែយើងមិនអាចឱ្យវាអានពាក្យឬឃ្លាជាភាសាខ្មែរបានឡើយ។

ដោយសារមានការអាប់ដេតជាបន្តបន្ទាប់ កាលពីដើមខែធ្នូនេះ ហ្គូហ្គលត្រេនស្លេតអាចអានភាសាខ្មែរបាន។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយទាំងគុណភាពនៃការបកប្រែ និង គុណភាពនៃការអាន នៅមានកម្រិតនៅឡើយ។ សម្រាប់ការបកប្រែ យើងអាចជួយកែតម្រូវបានតាមរយៈសហគមនហ្គូហ្គលត្រេនស្លេត

តោះសាកល្បងទាំងអស់គ្នា!!!

ហ្គូហ្គលត្រេនស្លេតអានខ្មែរបាន

ហ្គូហ្គលត្រេនស្លេតអានខ្មែរបាន

អភិរក្ស​ និង​​អភិវឌ្ឍ​ភាសាខ្មែរ!

កាលពីសម័យបុរាណ ភាសាត្រូវបានបុព្វបុរសខ្មែររក្សាឱ្យបានគង់វង្សសម្រាប់ឱ្យក្មេងជំនាន់ក្រោយបានស្គាល់ និងយល់ពីភាសាខ្មែរការពីសម័យលោកកំពុងរស់នៅ។ សិលាចារិកជាច្រើនត្រូវបានរកឃើញជាបន្ទាប់ ហើយអ្នកប្រាជ្ញខាងភាសាខ្មែរបុរាណក៏បានបកស្រាយឱ្យសាធារណជនបានដឹងពីប្រត្តិសាស្ត្រដ៏ថ្លៃថ្លារបស់ខ្មែរ។

ក្នុងយុគសម័យកុំព្យូទ័រ តើយើងត្រូវការឆ្លាក់ចារអក្សរលើផ្ទាំងសិលាទៀតដែរឬយ៉ាងណា? តើធ្វើដូចម្ដេចទើបយើងអាចអភិរក្ស និងអភិវឌ្ឍភាសាខ្មែរទុកឱ្យកូនខ្មែរជំនាន់ក្រោយៗបាន?

ក្នុងនាមជាខេមរបុត្រម្នាក់ដែលស្រឡាញ់ភាសាខ្មែរ ខ្ញុំសូមណែនាំនិងអំពាវនាវដល់ យុវជន យុវនារី សិស្សានុសិស្ស និង កុលបុត្រខ្មែរទាំងអស់ ទាំងនៅក្នុងប្រទេសនិងឯនាយសមុទ្រ ក៏ដូចជាអ្នកជំនាញខាងភាសាខ្មែរចូលរួមចំណែកដោយរួមចំណែកក្នុងការកែតម្រូវប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យាដែលប្រើភាសាខ្មែរ ដូចជា៖

  1. ការសម្គាល់ការសរសេរដោយដៃ
  2. ការបកប្រែ
  3. ពិនិត្យមើលភាពត្រឹមត្រូវនៃការបកប្រែ និង
  4. បញ្ជាក់ភាពត្រឹមត្រូវនៃការបកប្រែផែនទី។

ដើម្បីអាចរួមចំណែកក្នុងមហាបេសកម្មនេះបាន លោកអ្នកត្រូវដំឡើងកម្មវិធីមួយ៖ CrowdSource ដែលបានបង្កើតឡើងដោយក្រុមហ៊ុនហ្គូហ្គល (Google) ក្នុងគោលបំណងអភិវឌ្ឍភាសាខ្មែរក្នុងប្រព័ន្ធទូរសព្ទ និងកុំព្យូទ័រឱ្យបានកាន់តែល្អឡើងៗ។ ដើម្បីចូលទៅផ្លេស្តរដើម្បីដំឡើងកម្មវិធីនេះសូមចុចលើរូបខាងក្រោយ

crowdsource01

CrowdSource ក្នុងផ្លេស្តរ

ពេលដំឡើងរួចរាល់ហើយ ចុចបើក នោះលោកអ្នកនឹងឃើញ(ដូចរូបខាងក្រោយ)៖

ផ្ទាំងស្វាគមន៍របស់កម្មវិធី Crowdsource

ផ្ទាំងស្វាគមន៍របស់កម្មវិធី Crowdsource

សូមចុចលើចាប់ផ្ដើម បន្ទាប់មករើសភាសាដែលលោកអ្នកចេះ (ឧទាហរណ៍៖ ខ្មែរ អង់គ្លេស ជាដើម)៖

crowdsource02a

រើសភាសា (អង់គ្លេស និង ខ្មែរ)

បន្ទាប់មកចុចលើ “រួចរាល់” នោះលោកអ្នកនឹងឃើញផ្ទាំងដូចខាងក្រោយលេចឡើង៖

crowdsource03

អ្វីដេលលោកអ្នកអាចចូលរួមបាន

មកដល់ត្រឹមនេះ លោកអ្នកប្រកដជាដឹងហើយថាត្រូវធ្វើយ៉ាងណា!

សូមអរគុណសម្រាប់ការសហការដោយចំណាយពេលវេលានិងចំណេះដឹងដើម្បីអភិរក្សនិងអភិវឌ្ឍភាសាខ្មែរឱ្យកាន់តែប្រសើរឡើង!!!

សម្រាប់ចម្ងល់ ឬ សំណូមពរសូមផ្ញើរសារមកកាន់ KhmerSpelling នៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុក ឬ អ៊ីមែល khmerspelling@gmail.com ក៏បាន។

ចន្លោះ​មើល​មិន​ឃើញ​ (ZWSP)

Zero Width Space (ZWSP: U+200B) ឬក៏ហៅជាភាសាខ្មែរថា “ចន្លោះមើលមិនឃើញ”។ តើចន្លោះមើលមិនឃើញជាអ្វី? គេប្រើវាដើម្បីអ្វី? តើវាមានគុណសម្បត្តិ និង គុណវិបត្តិអ្វីខ្លះ?

យោងតាមឯកសារស្ដីពី “របៀបវាយយូនីកូដខ្មែរ(លើកុំព្យូទ័រ)” ទំព័រទី១២ ចន្លោះមើលមិនឃើញជាចន្លោះដែលគេប្រើសម្រាប់ខណ្ឌចែកពាក្យមួយនិងពាក្យមួយទៀត ដើម្បីឱ្យប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រដឹងព្រំដែនរបស់ពាក្យ(word boundary) និង អាចដឹងពីកន្លែងដែលត្រូវចុះបន្ទាត់។ ចំពោះភាសាអង់គ្លេស គេប្រើដំណកឃ្លាធម្មតា(white space) ដូច្នេះគេមិនចាំបាច់ប្រើចន្លោះមើលមិនឃើញដូច ភាសាខ្មែរ ឡាវ ភូមា -ល- ទេ។ ជាទូទៅ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានតាមបណ្ដាញអ៊ីធើណេតភាគច្រើនប្រើប្រាស់ចន្លោះមើលមិនឃើញដើម្បីចៀសវាងការចុះបន្ទាត់មិនត្រឹមត្រូវ។

ថ្មីៗនេះមានបញ្ហាមួយបានកើតឡើងបង្កជាការភ្ជាក់ផ្អើលដល់អ្នកប្រើប្រាស់បណ្ដាញសង្គមហ្វេសប៊ុក។ រាល់ឃ្លា ល្បះ អត្ថបទ ដែលមានចន្លោះមើលមិនឃើញ ត្រូវបានជំនួសដោយសញ្ញាសួរក្នុងប្រអប់ពណ៌ខ្មៅ (� REPLACEMENT CHARACTER)។ បណ្ដាញសារព័ត៌មានមួយចំនួនបានចុះថា៖ () សញ្ញាសួរនេះលេចឡើងដោយសារចន្លោះមើលមិនឃើញត្រូវបានលុបចេញ () ហ្វេសប៊ុកបានបន្ថែមសញ្ញានេះពេលគេប្រើចន្លោះមើលមិនឃើញ (គ្រុយ វណ្ណា) តែគេមិនដឹងពីមូលហេតុនៅឡើយទេ។

អ្វីដែល “អក្ខរាវិរុទ្ធភាសាខ្មែរ”សង្កេតឃើញនៅពេលនេះគឺថា បញ្ហានេះពិតជាបណ្ដាលមកពីប្រព័ន្ធបង្ហាញរបស់ហ្វេសប៊ុក ព្រោះថាសញ្ញាសួរ(�)នេះ លេចឡើងតែក្នុងហ្វេសប៊ុកប៉ុណ្ណោះ (សូមមើលរូបខាងក្រោម)៖

zwsp on fb

សញ្ញា(�)លេចឡើងក្នុងហ្វេសប៊ុករបស់វិទ្យុអាស៊ីសេរី

ប៉ុន្តែនៅពេកគេចុចលើលីងនោះដើម្បីបើកមើល គេមិនឃើញមានសញ្ញា(�)នេះឡើយ (សូមមើលរូបខាងក្រោម)៖

zwsp on rfa website

គ្មានសញ្ញា(�) លេចឡើងលើវែបសាយថ៍របស់វិទ្យុអាស៊ីសេរីទេ

មកទល់នឹងពេលនេះ ទំព័រសារព័ត៌មានសប្បាយ(Sabay News) បានលើកឡើងនូវដំណោះស្រាយមួយដែលថាមានអ្នកជំនាញមួយរូបអះអាងថា៖ “បើមិនចង់ឱ្យមានសញ្ញា(�)លេចឡើង លើហ្វេសប៊ុក ត្រូវឈប់ប្រើចន្លោះមើលមិនឃើញ (ZWSP) ព្រោះថាវាមិនសូវមានសារៈសំខាន់”។ តាមពិតទៅចន្លោះមើលមិនឃើញប្រហែលជាមិនសូវសំខាន់ក្នុងការសរសេរលើហ្វេសប៊ុក តែសម្រាប់វែបសាយសារព័ត៌មានផ្សេង ប្រសិនបើមិនប្រើចន្លោះនេះទេ ពាក្យខ្លះនឹងត្រូវបំបែកខុសកន្លែង និងនាំឱ្យពិបាកអាននិងអាក្រក់មើល។ ឧទាហរណ៍ថា គេសរសេរពាក្យ “សំរាប់” នៅខាងចុចបន្ទាត់ តែដោយសារមិនមានកន្លែងគ្រប់គ្រាន់ ពាក្យនេះក៏បែកជាពីចំណែក “សំ” និង “រាប់” (មួយផ្នែកនៅចុងបន្ទាត់ខាងលើ មួយផ្នែកទៀតនៅបន្ទាត់ខាងក្រោម)។ ដោយសារមូលហេតុនេះហើយបានជាគេដាក់ឱ្យប្រើចន្លោះមើលមិនឃើញដើម្បីងាយស្រួលកំណត់ថាត្រង់ណាអាចបំបែកបាន ត្រង់ណាបំបែកមិនបាន។

គុណសម្បត្តិដ៏ល្អផ្សេងៗ ទៀតរបស់ចន្លោះមើលមិនឃើញគឺ៖

ទោះជាយ៉ាងណាក្ដី ប្រសិនបើអ្នកប្រើប្រាស់ទាំងអស់គ្នាសហការស្វែងយល់និងប្រើប្រាស់ឱ្យបានត្រឹមត្រូវ នោះបញ្ហានេះនឹងប្រសើរឡើង ជាជាងការគេចវេសពីបញ្ហាដោយអំពាវនាវឱ្យឈប់ប្រើចន្លោះមើលមិនឃើញជាដើម។